Ulqini dhe zhvillimet ekonomike në të ardhëmen

Në botën perëndimore dhe të zhvilluar kur ia përmend dikujt fjalën Ulqin ose Ulcinj nuk dijn se për çka asht fjal,megjithëse kur e permend fjalën Montenegro thojn kena ni diçka sikurse Serbi-Montenegro.Njerëzit mendojnë tek ne se Ulqini asht « Silicon Valley ». Tek ne kjo është diçka tjetër. « Silicon Valley » është një vend në pjesën perëndimore të SHBA-ve në mes të qyteteve San Francisco dhe Seattle dhe është një vend ku në njëfarë mënyre flen paraja. Këtij absurdi vlerën ia ka shtuar sidomos kompania Microsoft, por edhe kompanitë e tjera sic quhen në zhargonin profesional, « dotcom » kompanitë. Këtu secili ka ide, nëse dikush shkon atje me një shumë të parave prej 50.000,00 $ dhe ulet në një kafene, personit në fjalë do t’i ofrohen ide nga persona të ndryshëm, e sidomos të rinj të sapo diplomuar në universitetet amerikane. Në një farë mënyre kështu funksionon i gjithë sistemi atje. Çka kemi ne të bëjmë me atë, apo çka ka Ulqini të bëjë me të. Këto janë dy ekstreme të ndryshme. Njëra është prodhimi i së mirës, tjetra është në njëfarë aspekti prodhim i së keqes. Kur flasim për Ulqinin, për momentin e kemi një situatë jo fortë të lakmueshme. Duke filluar prej gjendjes ekonomike, asaj sociale, politike, gjendjen e sigurisë, arsimin, fjalët e vetme janë ato më të këqijat. Fajtorët janë gjithmonë të tjerët, pa marrë parasysh se prej cilit këndvështrim shikohet e tëra. Nëse dikush vjen me 50.000,00 Euro në Ulqinin tonë, çfarë do t’i ofrojmë ne? Cilët janë ato kompani të cilat e kanë treguar veten si të suksesshme në këtë pjesë të botës. Apo cilët janë ato sektor të cilët ishin të suksesshëm në të kaluarën e tash munden të zhvillohen edhe më shumë apo metoda tjera. Nëse një vend apo rajon nuk ka ekonomi të zhvilluar, ai vend apo rajon kurrë nuk do të jetë i qetë, derisa nuk ka zhvillim. Kjo mund të shihet edhe në vendet tjera ku zhvillimi është i ulët apo i vogël. Faktikisht Ulqinin e kemi një vend më zhvillim të vogël ekonomik, ku problemet tjera pak a shumë janë si pjellë e këtij zhvillimi të vogël. Dikush mund të pyet se si mundemi të tejkalojmë këtë situatë? Kjo mund të shikohet nga prizma të ndryshëm. Pikë së pari vetë shqiptarët e Ulqinit duhet ta identifikojnë apo t’i sqarojnë pozitat e tyre. Pasi që të identifikohet pozita e shqiptarëve ne Ulqin atëherë munden që të shkojnë në një nivel më të lartë edhe t’i identifikojnë edhe kërkesat e tyre. Kështu, siç është duke vepruar komuniteti shqiptarë në Ulqin vështirë se do të arrijnë diku. Herë shtrojnë kërkesa në Podgoric, herë në Bruksel e herë në Uashington dhe Nju Jork. Shpesh kërkesat e shqiptarëve në Mal të Zi shkojnë në vesh të shurdhër apo përdoren për politika ditore e mujore të politikanëve dhe liderëve kombëtar, por edhe të përfaqësuesve ndërkombëtar, të cilët janë të pranishëm në rajon. Dokumentet të cilët janë prodhuar dhe zyrtarizuar deri tash, janë edhe pika e mbështetjes, shpesh prej tyre fillojnë edhe ankesat, se ky apo ai dokument, kjo apo ajo pikë nuk janë përmbushur apo nuk janë përfillur, etj. Dikush mund të mendon se ekonomia nuk ka të bëjë me dokumente. Apriori ashtu duhet të jetë, por ja që nuk është, vetëm ata të cilët merren në një farë mënyre me ekonomi e din se sa dokumente edhe letra duhen që të funksionon një biznes i vogël, e për biznese të mëdha mos të flasim. Për momentin Ulqinit i duhen fonde shtesë zhvillimore. Por, para se të kërkojmë mjete financiare, duhet të kuptohet edhe kahja se kah është drejtuar Ulqini. Me çka do të merret, çka do të prodhon, ku do ti shet, si do ti shet, etj, etj. Është me rëndësi të ceket dhe roli i komunës së Ulqinit si njësi administrative. E për këtë duhen dokumente, duhen letra duhen prodhuar këto dokumente. Çka ofron komuna e Ulqinit apo Mali i Zi për investitorët e jashtëm? A ofron fuqi punëtore të kualifikuar, të lirë, të re, apo me ose pa përvojë, cilat janë taksat administrative tek ne në Mal të Zi, sa kohë i duhet dikujt të merr leje pune prej komunës, me çfarë kushte mund të përdoret prona komunale etj ? Të gjitha këto elemente varen prej faktorit shqiptarë dhe malazias në Ulqin,pa e kritikuar askënd. Pa e bartur fajin tek tjerët. Kur elementet si këto dhe tjerët të cilët nuk janë përmendur, nuk merren parasysh dhe nuk zgjidhen, atëherë vështirë se mund të presim një plan konkret të zhvillimit për Ulqinit, sidomos për shqiptarët në Mal të Zi.

Deri atëherë malli më i vlefshëm në tregun e Ulqinit është “viza” perëndimore, pa marrë parasysh se kush e ka atë. E për këtë ne jemi dëshmitar vet. Në perëndim ne mundemi të eksportojmë edhe të mira tjera materiale, përpos rinisë tonë, sepse edhe këta për një dekadë nuk do ti kemi siç i kemi tani, sepse me këtë ritëm të largimit të rinisë të Ulqinit dhe dasmave me “vizë”, pas nja 15-20 viteve vështirë se mund të krenohemi për rininë tonë. Se sa jemi të orientuar kah zhvillimi vlen të merren parasysh vetëm indikatorët e thjeshtë. Njëri prej tyre është edhe fondet e huaja të cilët investohen në Mal të Zi e sidomos në Ulqin. Para ca kohe filloj zyrtarisht edhe implementimi i Programit të USAID-it dhe programet e IRD-së. Buxheti i majmë disa milionësh i këtij projekti të bën me menduar se këto mjete mund të ndryshojnë shumëçka, por nëse të njëjtin buxhet e ndajmë në të gjitha komunat atëher plani dhe programi i ktyre organizatave jo qeveritare do të realizohen më shpejt.E njëjta gjë vlen edhe për programet e tjera të cilët janë aktive në rajon të Ulqinit dhe viseve tjera në Mal të Zi. Kjo është edhe si mungesë e një koncepti të mirëfilltë lokal për zhvillim, një mungesë e vizioneve, një mungesë e profesionalizmit, por këtu nuk mungojnë paraqitjet e liderëve në mjete publike për vetë promovim para fushatës zgjedhore, dalja në pah e ekspertëve në thonjëza, të cilët i dalin zot secilës punë dhe secilës lëvizje. Kurrë nuk është vonë që të ndalet njeriu apo grupi dhe të mendon se ku është apo ku janë duke shkuar, çfarë dëshirojnë të bëjnë, etj ? Nuk janë rastet e rralla kur edhe ekspertët më të mëdhenj botëror kërkojnë ndihmë prej këshilltarëve të tjerë, të brendshëm apo të jashtëm, vendor apo të huaj. Pikë së pari edhe vete Bill Gejtsi (njeriu më i pasur në botë) ka këshilltarë të vetë si ata, juridik, financiar, menaxhues, etj. në grupin e tij të bashkëpunëtoreve. Kurse në Ulqinin tonë liderët kanë vetëm të dëgjueshmit e tyre. Kurse këta normal se kurrë nuk do t’i ofrojnë bosit të tyre as një ide, as plan konkret, as një ide zhvillimore, por këta do të veprojnë ashtu se siç i thotë bosi i tyre, po, edhe ta ketë ai keq nuk do të kundërshtojnë kurrë, sepse puna e bosit është të urdhëron, e këta, urdhëresat e tij t’i implemetojnë pavarësisht pasojat e saj, të cilat janë apo mund të lindin. Në këtë pozitë pësojnë të gjithë, jo vetëm individi, por edhe rrethi më i gjerë i bashkëpunëtorëve, si dhe masa në përgjithësi. Një menaxhim apo udhëheqje e keqe ka pasoja për të gjithë, e jo vetëm për një grup apo individ.Ulqini ka nevojë për ide, për plane vepruese, për vende të reja të punës, për fuqi punëtore më të kualifikuar, për aftësi të tjera, për më shumë fonde, për më shumë bashkëpunim vendor, lokal, rajonal edhe çka është me rëndësi për liderë të aftë, pa marrë parasysh se a janë ata liderë politik apo diçka tjetër.Është nevojë e kohës për ndryshimin e kursit të tanishëm, i cili nuk është ka e shpien askund procesin, por vetëm është duke u sjellë në një rreth vicioz, nga i cili nuk ka dalje, apo nuk ka hapa konkretë të lëvizjes në drejtimin e duhur.

Autorrugët e Kroacisë shpres e zhvillimit turistik të Malit të Zi


Ishte hera e parë që kaloj përmes Kroacisë dhe shqetësimi kryesor ishte se si do të jetë gjendja e rrugëve atje. Bashkë me familjen time kemi udhëtuar shumë viteve të fundit, dhe deri tani i kemi rënë përmes Italisë duke marrë tragetin në Bari, për të hyrë në Mal të Zi (Tivar). Kjo puna e tragetit nuk është vetëm një shpenzim më shumë, por të humbet edhe një natë kohë. (Të shpresojmë që me integrimin e Malit të Zi drejt BE-së, lëvizja e njerëzve të jetë më e madhe dhe tragetet ndërlidhëse me Italinë fqinje të jenë më funksionale, më pak burokratike në sjelljen e tyre dhe kontrollin e pikave të kufirit, si dhe më të shpejtë – askush nuk ka dëshirë të humbasë një natë kur është për rrugë!)

Pasi kaluam Dubrovnikun, një qytet mjaft i shtrirë buzë ujit në fund të kodrave gurore, ku pula ha zall, por ku nga lart mund të vërenim një cilësi ndërtimi të pallateve shumë më të mirë sesa pallatet e qyteteve tona në Mal të Zi e sidomos në Ulqin, hotele të bukura mes pyllit, rrugë të shtruara dhe të mbajtura pastër, etj..

Ajo që na bëri më shumë përshtypje ishte rregulli i madh dhe pastërtia në rrugë dhe bregu saj, sidomos në qytetin e Makarskës. Pa ekzagjerim, një qytet bregdetar me aq pak mundësi e burime natyrore, përveç turizmit, i mbajtur dhe i rregulluar aq bukur, i ngjall zili edhe qyteteve gjermane dhe mund të krahasohet pa asnjë dyshim me pjesët më të bukura të qyteteve të vogla zvicerane,

Rrugët e rregulluara në Kroaci,së shpejti mendova tek ne në Ulqin kur shkëputesh në mëngjes herët nga rrugët tërë gropa tek rrugët e Ulqinit sidomos atyre të fshatrave të saja, apo rrugët e ngushta si rrugica kineze të fshatrave shqiptare në Mal të Zi, e diku më tej, rrugës së ngushtë e me dredha të bregdetit afër Kotorrit po në Mal të Zi, ku mungonte një urë aq e domosdoshme për të këputur shkurt, siç kishin bërë në pjesën e Bosnjës, afër Neumit.

Jo, jo, rruga kishte hapësirë të mjaftueshme por përsëri, ne na duhej një autostradë, sepse jemi mësuar që në udhëtime të tilla të gjata, të bëjmë rreth 1500-1800 km në ditë.

Autostrada A1 ishte një mrekulli në llojin e saj. Së bashku me familjen time i kemi rënë Evropës kryq e tërthor për vite me radhë, e të mrekullohem nga një autorrugë kroate, kësaj nuk e di çfarë emri t’i vë. Por kjo është e vërtetë. Autorruga rreth 365 km e gjatë Zagreb-Split, e cila kalonte madhështore përmes kodrinave dhe maleve shkëmborë, ishte ndërtuar në stilin austriak të rrugëve dhe kishte një cilësi të mrekullueshme, gjë që u bë edhe zanafilla e këtij shkrimi, si shënim udhëtimi, kujtesë për politikanët tanë joseriozë.

Autorruga kishte 4 korsi në të gjithë gjatësinë e vet, nga dy në secilën anë, të shtruara me asfalt, dhe nga një korsi shtesë anash për ndërhyrjet e emergjencës, apo të policisë, në rast nevoje. Kufizohej në mes me dy rreshta anësoresh metalike dhe nga një në secilën anë, në të gjithë gjatësinë e saj, pa munguar në asnjë vend dhe për më tepër, autostrada ishte e rrethuar me rrjetë teli në te dyja anët, e mbajtur me elementë zinkat në të gjithë gjatësinë e saj, që nuk gjen në asnjë autostradë evropiane, për të penguar kafshët “dykëmbëshe”, që ta përdorin ambientin e autostradës si mbikalim të imponuar.

Për qëllim personal, jam munduar të gjej në Mal të Zi nga këto elemente zinkati, që mbanin rrjetën e telit në të dyja anët e autostradës kroate, në të gjithë gjatësinë e saj prej 365 km, dhe nuk kam gjetur asnjë. Për më tepër, autostrada në fjalë, kishte tabela elektronike të mjaftueshme, të shpërndara në vendet e përshtatshme në të gjithë gjatësinë e rrugës, që tregonin edhe temperaturën e ambientit.

Autostrada Zagreb-Split, me synimin për t’u shtrirë deri në Dubrovnik (ndërkohë po punohej për zgjerimin e rrugës në hyrje të Splitit si dhe për autostradën Split-Dubrovnik), i ka kushtuar popullit kroat rreth 2,3 miliardë dollarë, dhe kroatët kanë se pse të ndjehen krenarë për këtë gjë. Të ndjehen krenarë për vendin e tyre shkëmbor, e me burime natyrore më të pakta se ne; të ndjehen krenarë për politikanët e tyre vizionarë, që mbajnë këmbët e tyre në tokë e nuk fluturojnë me pras nga vetëkënaqësia, si disa nga krerët e politikës shqiptare në Mal të Zi.

Kroacia duhet të ndjehen krenarë për ata inxhinierë, projektues e zbatues të këtij projekti gjigand, që nuk i vjedhin paratë e popullit për të fryrë vithet si lopa të majme, por i kanë dhënë Kroacisë moderne një produkt që ka qenë ëndrra 40 vjeçare e atij populli, për të ndërlidhur jugun me veriun; të ndjehen krenarë se dinë të punojnë për të arritur realisht standarde rrugësh edhe më të larta se në Evropë. Këtij i them integrim unë, ose përpjekje reale drejt integrimit evropian, me vepra, e jo me fjalë..

Autostrada Zagreb-Split ka 292 facilitete, 26 ura, 50 mbikalime të gjata, 91 mbikalime të shkurtra, 78 nënkalime 25 kalime, 14 tunele, ku më të gjatët janë ai i Sveti Rok (5.687 m).

Ndjenjat e mia u përzien me kënaqësinë e rrugës që rrëshqiste nën rrotat e makinës sonë, nën një shpejtësi 120-150 km/h. Paralelisht me entuziazmin që na ndiqte në atë udhëtim, duke shkurtuar distancën tonë në drejtim të Zvicrest, ndjeja edhe një zhgënjim të madh për ulqinin tonë të dashur. “Kur do të vijnë në Mal të Zi jashtëtokësorët,që të na e ndërtojnë atë vend të shqipeve në Ulqin?!” Dhe të duket pa asnjë vlerë politike as ndërtuese, debati i madh që kaploi kokat e politikës ulqinake shqiptare lidhur me nënkalimin banal të Portit të Milenës me një urë të dytë që do ti rris gjasat e zhvillimit turistik të këtij vendi..

Kur hymë në autostradë morëm një biletë – ashtu siç praktikojnë të bëjnë për autorrugët e Italisë dhe kur mbërritëm në Zagreb paguam paratë e udhëtimit për atë rrugë – gjithsejt 22 Euro. Kur ecën në një rrugë të cilësisë së lartë, pagesa të tilla simbolike nuk të duken asgjë, dhe më shumë të rëndon ndërgjegjia se si shqiptar, që hyn në Mal të Zi me makinë të huaj, të duhet të paguash 1 Euro për ditë, vetëm për të prishur makinën tënde në gropat e njëpasnjëshme, që shoqërojnë rrugët tona në Mal të Zi. Me kënaqësi do i kisha paguar 1 Euro sa herë që do më duhej të shkoja nga Ulqini në Shkoder, apo diku tjetër,por refuzoj të paguaj 1 Euro në ditë për disa rrugë, që veç rrugë nuk janë.

Malit të Zi ë i mjafton një rrugë e tillë sikurse tuneli Sozin veri-jug, si ajo autorruga kroate, për të treguar shenjë të lartë zhvillimi real dhe jam i bindur se çdo qytetar do e paguante këstin e vënë për të kaluar me makinë përmes kësaj rruge. Se kursimi që bën në karburant apo amortizim të automjetit, gjatë qarkullimit përmes një rruge të tillë, është më i madh sesa pagesa simbolike që bën në këtë rast.

Qeveria Ulqinake i ka lënë mundësitë hapur për koncesione në ndërtimin e rrugëve Ulqin –Sukubin Shkoder,dhe urës të dytë në Portin e Milenës.

Kur të vijë ajo ditë – nëse vjen ndonjëherë – të jemi të sigurtë se nuk do të ketë më lutje për t’u integruar në Evropë, pasi strukturat e Evropës së bashkuar do të vijnë vetë për të kërkuar integrimin e Malit të Zi, sepse ato janë struktura burokratike, që interesohen më shumë për të mbledhur 3% e brutos nacionale të çdo vendi anëtar të BE-së, sesa ndonjë gjë tjetër. Për këtë të jeni të sigurtë!

Mal të Zi vazhdon të jetojë me ampula. Ndërtimi i rrugëve me standarde të larta presupozon që edhe energjia elektrike të ndriçojë tabelat e saj elektronike gjatë 24 orëve. Avaria elektrike kushton humbje të mëdha, dhe jo vetëm në rrugë. Rrugët e standardeve të larta thithin njerëz nga jashtë dhe mund të përdoren edhe nga një numër i madh turistësh, të cilët mund t’i përdorin rrugët tona tranzit për në Shqipëri-Greqi dhe Azi. Shqiptarët e Malit të Zi si dhe politikanët tanë duhet ta kuptojnë ketë fenomen, ashtu siç e kanë kuptuar një pjesë e mirë e kroatëve, të cilët turizmin e kanë të vetmin burim të ardhurash.

Politikanë të dashur Ulqinak, ju që keni në dorë zhvillimin e vendit, mundohuni të jeni më pragmatistë dhe shfrytëzojeni këtë shembull për ta shkëputur vendin nga ndjenja e rënkimeve, korrupsionit, lutjeve, tragjedive dhe ofshamave të mossuksesit, që rëndom e ka pushtuar ndërgjegjen e shoqërisë shqiptare në Ulqin. Askush nuk e respekton një lypsar – vetëm mund ta mëshirojë. Populli ynë, me të gjitha ato resurse që ka vendi, është në gjendje të jetojë me më shumë dinjitet, nëse politikanët tanë janë në gjendje të shmangin ndjenjën e inferioritetit që i karakterizon, ose të hapin rrugë për thithjen e trurit pragmatist, që mund të vijë nga shqiptarët e shkolluar jashtë apo mrenda vendit.

Di të na ndodhe si në rastet kur digjesh nga qulli dhe fillon e i fryn edhe kosit,dhe atëher do jet von për politikanët ton.

Ndërtimi i urës në Portin e Milenës 2 - është sot një realitet

Ndërtimi i urës së dytë në Port Milenë nevojë e kohës


---------------------------------------------------------------- ----------------

Pritja e gjatë këtij viti turistik të turistave në rrugët e Ulqinit zgjati kanjiher edhe deri 1 orë duke pritur.
Që mos ndodhë kjo për zhvillimin e turizmin në bazë të standardeve ndërkomtare ndertimi i urës së dytë në Port-Milenë ashtë ba nevojë e kohës.

Nevoja e ndërtimit të kësaj ure është diskutuar sa her në parlamentin e Ulqinit.Por nga ana teknike nuk ishte e mundur që të realizohej kjo vepër deri në fund të shekullit të njëzetë e një.. Do duhej të kalonin njëqind vjet që të fillonte ndërtimi i urës numer dy të Portit te Milenës.Ura e Portit te Milenës - gjendet në kryqëzimin e dy rrugëve kryesore: Autostrada Ulqin – Tivar që lidh tre qytetet më kryesore të Malit të Zi dhe përbën pjesë të rrjetit rrugor Evropian, siç asht aksi rrugor perëndimor që lidhet nga Triesta e Italis deri në Split kurse edhe për pak kohë do ta lidhe edhe aksin rugor kroat të jugut Dubrovnikun.Ura e Portit te Milenës do të lehtësojë komunikimin e Malit të Zi me Shqiperin ,Geqin dhe vendeve fqinje bregdetare.Natyrisht këtë lehtësim do ta ndiejnë edhe turistat,shumica e të cilëve do të kalojnë nga kjo urë kur duan të shkojnë në pushim në Ulqin.Po kështu do të ndihmojë edhe në lëvizjen e mallrave duke pasur parasysh se Mali i Zi përbën një nga vendet kryesore me të cilat realizohen shkëmbime tregtare. Ulqini ka një rëndësi të veçantë për të ardhmen turistike e një sektori tepër të rëndësishëm të infrastrukturës sonë, atë të rrugëve dhe te ures te portë milenes. Arritjet e shënuara turistike dhe ekonomike edhe në këtë sektor nën qeverisjen e tanishtme janë të prekshme tani për secilin.

Sot kalimi ne aksin rugor Ulqin –Plazhi Madhë asht e papranueshme per shumicen e turisteve qe vijn ta vizitojn qytetin e jon,sepse kolona e veturave asht e pa marueshme dhe duhet pritur deri nje ore per 2 kilometra rrugë.Per ket arsye ky aks rrugor nuk mund te përballojë rritjen e trafikut dhe kërkesat moderne për një komunikim me të avancuar per turizmin e Ulqinit. Kjo ure, eshte nje nder arteriet kryesore te Ulqinit qe lidhte ndermjet tyre disa zona . Lidhja permanente e aksit rrugor nga Triest-Split-Dubrovnik dhe Lidhja permanente e aksit rrugor nga Tuneli Sozin me Pogoricë dhe që lidhe akset kryesore me boten e jashtme ,ura e Port Milenes 2 do të sigurojë zvogëlimin e kohës për kalimin në 5min dhe kalimin në kushte komode dhe me standarte të larta dhe gjithashtu do të eliminojë infiluencimin e kushteve klimaterike dhe gazave CO² qe leshojn automjetet.

Modernizimi i infrastrukturës rrugore të Ulqinit është një prioritet kryesor për të lehtësuar tregtinë dhe integrimin rajonal, duke ndihmuar në këtë mënyrë sigurimin e një rritje ekonomike të qëndrueshme.Per te sensibilizuar qeverin malazeze dhe strukturat vendore tona per ta bere ndertimin e kesaj ure realitet te afert. Ndertimi i kesaj ure eshte me interes te madh per zhvillimin ekonomik dhe te gjithmbarshem te ketij vendi te lane pas dore, dhe per rajonin ne teresi. Apelojme te strukturat shteterore, qeveritare malazeze,dhe te deputetet tane ulqinak, shoqatat dhe organizatat joqeveritare mbareulqinake, per ta sensibilizuar dhe ndertuar sa me pare kete ure, qe do t'i sherbeje te sotmes dhe brezave qe vijne.

Ura e Portit te Milenës mundet te ndertohet me fonde private dhe me financimin e donatoreve,sepse koha spret dhe fluksi i turizmit viteve qe vijon pritet ne rritje deri 30% ma shum.Natyrisht kjo ure asht e domozdoshme dhe duhet per të gjithë kalimtarët të fusin dorën në xhep nëse do të kalojnë urën, do të paguajnë sikurse neper gjithë boten.Pra projekti i kesaj ure asht i realizushem neqofse politikanet tane shprehin vullnetin e tyre ta realizojn ket project madheshtor.Në këtë aspekt, objektivi kryesor në planin e investimeve është ndërtimi i rrugëve dhe urave të reja moderne, si dhe vazhdimi i rehabilitimit të rrjetit rrugor ne Ulqin dhe rrethinen e saj, çka do të sjellë rritjen e standarteve të akseve më të rëndësishme.Neve na nevojitet një ripërtrirje e aktivitetit ekonomiko-turistik dhe Infrastruktura dhe investimet janë gjërat që na nevojiten më së shumti në rajonin e ulqinit.Tash duhet gjithe ne të luajm një rol kryesor në këtë proces. Vitet e mira pritet të vijnë.

Simbas projektit për planin strategjik te Ulqinit nuk figuron askund Ura e Port Milenës 2.

. doc

SYNIMET E ZHVILLIMIT TË TURIZMIT NË ULQIN

Turizmi është një nga veprimtaritë më komplekse të shoqërisë së sotme moderne. Në vendet e zhvilluara, por edhe ne disa shtete në tranzicion sikurse Mali i Zi.Turizmi në Ulqin është produkt i rëndësishëm eksporti dhe gjenerator i punësimit . Përfshinë një gërshetim të gjerë dukurish dhe raportesh që lindin gjatë kohës së udhëtimit turistik, ndërsa në realizimin e tij futet thellë jo vetëm në aspektin ekonomik , por edhe në aspektin ekologjik, social dhe kulturor te jetës .

Edhe në Ulqin turizmi është degë e rëndësishme ekonomike. Industria Turistike e Ulqinit ka realizuar 90-100% të produktit shoqëror vendor,varësisht nga fakti për cilin vit është fjala dhe a janë marrë parasysh të gjithë faktorët e drejtpërdrejtë (industria hoteliere, gastronomia ) ose faktorët indirekt (bujqësia , ndërtimtaria, etj.)

Këto të dhëna, megjithatë, kanë vetëm vlerë relative. Pjesëmarrja e madhe në produktin shoqëror vendor mund të shpjegohet vëtëm me dobësinë e sektorëve të tjerë ekonomik. Pjesëmarrja e madhe e ekonomisë turistike në produktin shoqëror vendor zbulon, në radhë të pare, dobësitë e sektorëve tjerë të ekonomisë ndërsa potenciali turistik i Ulqinit as që është është shfrytëzuar sa duhet. Kjo pjesëmarrje në numra absolut dhe relacioni me produktin shoqëror vendor mund të jetë edhe më e madhe, në qoftë se oferta turistike përparon në aspektin cilësor dhe sasior.Zhvillimi intensiv, dhe në masë të madhe spontan dhe i pa kontrolluar i hotelerisë, shoqërohet me pasoja disekuilibruese për mjedisin dhe territorin. Këto pasoja janë të dëmshme për interesat e dy grupeve : banorë vendas të Ulqinit dhe operatorët turistikë përkatës ulqinak .Për grupin e parë këto pasoja shoqërohen me një përdorim të pakthyeshëm të të mirave publike dhe të vështira për t’u kthyer në gjendjen e mëparshme.Ndërsa për të dytin, i njëjti kërcënim pengon efikasitetin e ardhshëm të investimeve në ato vende, lokacionin etj.Andaj, planifikimi cilësor i hapësirës është një ndër parakushtet më të rëndësishme për zhvillimin afatgjatë dhe të qëndrueshëm të turizmit në komunen e Ulqinit.

Shikuar nga aspekti turistik Ulqini është vend në zhvillim.Ulqini duhet të zgjidh detyra komplekse:oferta e tij duhet të përcjellë zhvillimin ndërkombëtar në lemin e turizmit, përsëri ulqini duhet ta definojë pozitën e vet se çfar turizmi don, t’i rritë të hyrat nga turizmi, ta ruajë potencialin dhe resurset. Njëkohësisht duhet ta zbatojë procesin e vështirë të transformimit në të gjithë segmentet e ekonomisë dhe të jetës.Kjo detyrë vështirësohet, sepse tregjet ndryshojnë.Të gjitha destinacionet në rajon dhe më gjerë i pret një konkurrencë më e forte dhe luftë e ashpër për pjesën e tyre në treg. Kështu e përmirësojnë cilësinë e hoteleve , të shërbimeve dhe të infrastrukturës.Tregjet diversifikohen dhe rishfaqen duke u kapur për trashëgiminë kulturore-historike të Ulqinit dhe kujdesen për të.Pozita e Ulqinit është e dobët momentalisht :i mungojnë mjetet financiare, produkti i përshtatshëm për tregun dhe personeli profesionalisht i kualifikuar .Ofertat janë të orientuara gati vetëm në tregun që ka mundësi të vogla pagimi (Low-Budget). Edhe më tej ky mbetet tregu kryesor në Ulqin, meqë ende mbetet të bëhet shumë punë që të krijohen produkte cilësore për turizmin elitar. Dobësitë e monostrukturës i rrit edhe fakti se hotelet janë ndërtuar sipas kritereve impersonale të funksionimit të atëhershem.Momentalisht kërkesat turistike në Ulqin janë të lidhura me mysafirët vendas dhe të huaj.Vendet fqinje, dhe ato nga rajoni që janë në procesin e transformimit, mund të bëhen të rëndësishme në të ardhmen. Grupi më i madh i turistëve me të ardhura të vogla në ato vende momentalisht nuk mund t’i marrim në konsideratë për shkak të infrastrukturës së dobët të rrjetit rrugor dhe udhëtimit të gjatë me automjete. Pakot çarter ata me siguri nuk i paguajnë dot sepse destinacioni i Ulqinit mbetet ende me çmime të larta për shkak të biletave të shterjta në aerotransport. Ata që kanë mundësi më të madhe pagese kërkojnë destinacione më volitëshme dhe ekskluzive.Të ardhurat e ulëta, plotësimi i dobët dhe gjendja që nuk u përgjigjët mysafirëve me kërkesa më të mëdha, janë karakteristikë e hoteleve në Ulqin. Vetëm rreth 1.000 shtretër hotelesh janë të përshtatshëm për ofertë në tregun e jashtëm. Mbi këtë bazë nuk mund të krijohet ekonomia e përparuar turistike në Ulqin, e sidomos jo në turizëm modern.Nga atraktiviteti dhe konkurrenca e ekonomisë turistike ulqinake varenvendet e punës dhe mirëqenia, jo vetëm e një pjesë të konsiderushme të popullsisë, por edhe përparimi i fuqisë ekonomike të vendit në përgjithësi.Tani ekonomia turistike e Ulqinit gjendet në një situatë tepër të vështirë,sepse:

• hotelet e sektorit shoqëror që kanë rreth 70% të shtretërve në Ulqin janë të vjetër, në gjendje të keqe dhe të pajisur jo mirë,

• kanë qenë, por edhe tani janë të orientuar në turizmin transit dhe afarist që ka për bazë çmimet,

• Është I vogël numri I mysafirëve në hotelet në pronësi shoqërore (objektet për kohën e lirë, alternativat gastronomike etj.),

• as më heret e as tani Ulqini nuk e ka ndërtuar imixhin e saj turistik elitar,

• shitja efikase vendore është pak ose aspak e pranishme si instrument marketingu jasht ulqinit.

• Menaxhmenti i hoteleve nuk orientohet as në konkurrencë e as në ekonominë e tregut dhe nuk ka sisteme moderne komunikacioni dhe informacioni.

Kësaj mund t’i shtohen edhe këto probleme:

• Organizimi dhe udhëheqja e dobët e politikës turistike në nivel komunal,

• Lidhshmëria e dobët e ofertës turistike (mungesa e produktit atraktiv turistik),

• Mungesa e një strategjie të zhvillimit afatgjatë shoqëroro-ekonomik,

• Mungesa e planit hapësinor të Ulqinit,

• Aftësimi i dobët i kuadrit menaxhues dhe moszhvillimi i sistemit menaxhues në ndërmarrjet turistike dhe hoteliere të Ulqinit,

• Problemet me energjinë, ujin dhe kanalizimin e ujërave të zeza dhe hedhurinat,

• Shkatërrimi i natyrës dhe i qendrave urbane nga ndërtimi ilegal,

• Mungesa e kanaleve të shitjes dhe kooperimi i ofertuesve,

• “Tregu i zi”

• Interesimi i dobët i investitorëve për shkak të moszgjidhjes së pronësisë mbi tokën, benificionëve për investime dhe kategorizimit.

• Lypsat që qëndrojn në rrugë të Ulqinit dhe prishin imazhin turistik elitar afat gjat.

Ekonominë turistike të Ulqinit e karakterizojnë edhe

faktorë që e ngarkojnë përshtatshmërinë për treg:

• Imixhi i vendit është dobësuar për shkak të turizmit Social, kjo shifet si pasoj të nivelit të shërbimeve,

• Hotelet jo vetëm janë planifikuar si “produkt industrial uniform”, por nuk i janë përshtatur zhvillimit të tregut, mesatarisht janë ndërtuar 30-40 vjet më parë.

• Rentabiliteti i hoteleve është kërcënuar. Vetëm pak hotele janë në gjendje të bëjnë investime me mjetet e veta,

• Investimet private një gjenerate të tërë i janë lejuar vetëm në një vëllim të vogël. Mungojnë përvojat dhe traditat për punë zyrtare turistike. Fuqia e kualifikuar punëtore ka shkuar,

• Hotelet sado të jenë të pastërta nga brenda, pamja e jashtme e hoteleve është prishur nga deponitë e egra të hedhurinave dhe mosrregullimit të duhur të kanalizimit të ujrave të zeza si dhe nga ndërtimi i pakontrolluar.

Synimet dhe masat strategjike që duhet të merren janë:

Ulqini ende nuk e ka strategjinë e zhvillimit shoqëroro-ekonomik, ndërsa strategjia e zhvillimit të turizmit është e vitit 1975. Si rezultat i kësaj, rrjedhatturistike zhvillohen në mënyrë stihike dhe vollunteriste.

Synimet themelore të zhvillimit të ekonomisë turistike në Ulqin janë:

• Përtëritja, revalorizimi i plotë, mbrojtja e potencialeve turistike dhe krijimi i imixhit të ri turistik elitar,

• Ristrukturimi dhe modernizimi i ofertës së gjithmbarshme turistike në Ulqin,

• Përzgjedhja dhe nxitja e zhvillimit të turizmit sipas kritereve të hapësirave në dispozicion dhe cilësisë së tyre si resurse bartëse natyrore,

• Themelimi i standardeve ekologjike që do të mundësojnë mbrojtjen efikase të resurseve natyrore në Ulqin,

• Nxitja e zhvillimit të rajoneve turistike ulqinake me mundësi më të volitshme për zgjatjen maksimale të sezonit turistik dhe rritja e shkallës së shfrytëzimit të kapaciteteve të ofertës turistike,

• Renovimi i hoteleve dhe ngritja e standardit të tyre,

• Objektet me vlerë më të vogël në lokacionet e jashtëzakonshme të zëvendësohen me objekte me cilësi të lartë,

• Krijimi i infrastrukturës së nevojshme (përmbajtjet rekreative),

• Sigurimi i potenciali ndërtimor.

Në afat të shkurtër për zhvillimin e turizmit në Ulqin propozohen këto masa:

• Shpejtimi i privatizimit të hoteleve me ndihmën e një eksperti që ka përvojë ndërkombëtare për kategorizimin e tyre,

• Krijimi i imixhit vetjak turistik të Ulqinit me ndihmën e firmave ndërkombëtare menaxhuese,

• Lehtësimi i kalimit të kufirit (lidhjet rrugore përmes kufirit, kartoni I gjelbër),

• Pengimi i spekulimeve me tokën dhe i “tregut të zi”,

• Parandalimi i ndërtimit të pakontrolluar, të egër,

• Lejet për objektet e reja vetëm duke promovuar kërkesat ose ofertën e tipit të ri,

• konsolidimi i zhvillimit komunal në një Masterplan afatgjat,

• Krijimi i sistemit të informimit, mënyra e shitjes….

• Lidhja e kontratave për menaxhimin e zingjirit global hotelier ,

• Shkollimi i menaxherëve të hoteleve dhe zbatimi i metodave ndërkombëtare në udhëheqjen e hoteleve (menaxhimi financiar,Uniformsistem),

• Kooperimi me turoperatorë kudo që ato gjinden në botë.

Monumenti/ Ismet Karamanaga tregon mbi kalanë shumë shekullore të Bashajve dhe robin Servantes

Kalaja e Ulqinit, një anije e hedhur mbi shkëmbinj

Kalaja e Ulqinit apo siç quhet ndryshe Kulla e Bashajve shtrihet buzë shkëmbinjve të Ulqinit, në Malin e Zi. Njihet si kalaja e ndërtuar qindra e mijëra vjet më parë. Madhësia e saj arrin në skaje të larta mbi nivelin e detit. Ashtu si të gjithë monumentet e tjerë historikë e kulturorë të një vendi, edhe kjo kala kërkon më tepër ndërhyrje dhe përkushtim për t’i qëndruar kohës. Aktualisht, në të janë kryer një sërë restaurimesh, pas një tërmeti të rënë para ca vitesh, ku 70 për qind e kalasë është shkatërruar. Pas asaj kohe, ajo ka mundur të qëndrojë dhe të restaurohet nga banorët ulqinakë, të cilët edhe sot e e kësaj dite jetojnë aty. Kalaja dallohet për mure të trashë, të cilët për verë janë shumë të freskët dhe për dimër të ngrohtë. Ismet Karamanaga është kryetari i shoqatës, me emrin “Kalaja”, i cili rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dita”, histori dhe detaje të ndryshme mbi jetesën e mjaft njerëzve të shquar në këtë kala. Karamanaga tregon se shoqata e tyre merret me restaurimet e kësaj ndërtese shumëshekullore. “ Ne jemi të kënaqur deri diku me punën që bën shoqata jonë. Por shoqatën e kemi izoluar në shenjë revolte, për çka shteti i Jugoslllavisë së dikurshme, kur e gjithë Jugosllavia e madhe e asaj kohe, komunistët i kanë nisur paret prej këtu, duke ua dhënë qyteteve të tjera. Kjo është dhimbja jonë e madhe, se Kalaja jonë ka mbetur pa u restauruar.

Grekët, skllevërit e Ilirëve

Karamanaga tregon se para 2 mijë e pesëqind vjetësh gjenden faktet e mureve greko-ilire, për vetë faktin se grekët kanë punuar me qira për ilirët. Pasi grekët e kanë njohur mirë gurin. :Perëndia e di sa i vjetër është ky mur dhe kjo kala”, -tregon ai. Për këtë ka supozime të ndryshme, ku mendohet të kenë ardhur fise Kolhide prej Detit të Zi, të cilët e kanë themeluar para tre mijë e pesëqind vjetësh, para lindjes së Krishtit dhe në Ulqin kanë jetuar polisët e grekët. Në kohën e romakëve, qyteti i Ulqinit ka qenë mjaft interesant, pasi aty janë sjellë veteranët romakë, ata ushtarë të vjetër, ku dhe prej së cilës nis turizmi i këtij qyteti. Pas romakëve, në vitin 1168, Stefan Emaja njihet si i shenjti dhe themeluesi i dinastisë serbe. Prej tyre ka ardhur dhe shkatërrimi i Jugosllavisë së madhe, pasi katër milionë vetë kanë ndërruar vendbanimin dhe mbi 20 a 30 mijë gra janë përdhunuar, mijëra e mijëra shtëpi të djegura e dëme të tjera të pallogaritura.

Kalaja ka pritur njerëz interesantë

Mbas ardhjes së sllavëve, në shekullin e 7, 8, 9, 10 dhe 11, është periudha më e tmerrshme e qytetit tonë, sepse sllavët kanë qenë popull barbar. Shumë popuj i kanë asimiluar, përveç nesh që kemi mbetur. Pas tyre vijnë fiset e Gjergj Balshajve, kanë qenë me origjinë shqiptare, por kanë qenë sundues të Zetës. Zeta ka qenë një shtet, të cilët janë krenarë (pasi shprehen se kanë pasur prej një mijë vjet shtetin) deri në 1878, në Kongresin e Berlinit, kur Zeta hapi një degë dhe u bë dorëzimi i Ulqinit. Ne i jemi mirënjohës dhe Mic Sokolit, i cili ka ardhur me 600 mijë vullnetarë, për të mbrojtur Ulqinin.

Venedikasit kanë sunduar 150 vjet, pas vitit 1421, kur në pushtet kanë ardhur, në vitin 1571, osmanët dhe mbretëria otomane, e cila sundoi 92 vjet mbas Shkodrës. Venediku ka qenë mbretëri otomane e asaj kohe. Islami është feja përparimtare, e cila u vendos këtu. Kryetari tregon se Ulqini ka qenë një provincë e vogël, por aty kanë jetuar njerëz të famshëm si: Miguel Servantesi, të cilin e kanë sjellë si rob lufte. Karalesha e bukur, Dulqineja, mendojmë se i ka kënduar ky rob. Vitin e ardhshëm do të bëhet katërqind vjetori i botimit të parë të Servantesit dhe ulqinakët ndihen mjaft krenarë. Po kështu, në Kullën e Balshajve kanë jetur dhe plot njerëz të famshëm, si: Shbajtaj Icri, Pejgamberi, i cili ka lindur më 1626, në Ismir të Turqisë. Në atë kohë, ai ka menduar se është Pejgamberi i ri i çifutëve, ku ka dalë në popull dhe ka folur, duke siguruar një numër adhuruesish të mëdhenj. Në atë kohë, Sulltani e ka thirrur, por ai nuk ka treguar, për të mos i prerë kokën, kështu që e kanë përzënë. Ne kemi pasur kontakte me çifutë dhe thonë se ai është varrosur në një shtëpi shqiptare, këtu në Ulqin. Nga Jeruzalemi na kanë thënë se nëse i lejojmë të nxjerrin atë nga varri mund të na shpërblejnë me para.

Qëllimi i shoqatës “Kalaja”

“Qëllimi i shoqatës sonë është rindërtimi dhe rikonstruksioni i saj, për t’i kthyer ndriçimin, që ka pasur kjo kala dikur”, -ka treguar Karamanaga. Ai ankohet se shumë banorë nuk i respektojnë rregullat dhe normat, të cilat duhen për të mbrojtur këtë kala. “Këtu ka shtëpi të ndërtuara pa projekt. Po të shikosh dritaret dhe shkallët janë të mbuluara me beton, të cilat na largojnë ne prej UNESCO-s. Ne kemi shoqatën tonë që mundohemi t’ia kthejmë vlerat kësaj kalaje”, -është shprehur ai.

Kohët e fundit, ai tregon se nuk kanë restauruar, pasi i duhen para dhe kjo gjë u mbetet ta bëjnë privatët, të cilët punimet i bëjnë siç duan. Qëllimi i shoqatës sonë është ruajtja dhe mbrojtja e kalasë, si institut i monumenteve të kulturës, i historisë sonë, si një vlerë universale për gjithë njerëzimin”, ka treguar ai. E përsa i përket turizmit, ai tregon se para viteve 90 qyteti i Ulqinit ka qenë në lulëzimin e tij, duke pritur mysafirë nga e gjithë bota, ndërsa tashmë ky turizëm është ulur disi.

DITA.

Një ditë në kështjellën 2500-vjeçare
Kalaja e Ulqinit, ndihmë vendit ku jetoi Servantesi!


Nga Ulqini, Anila Mema

Dita nis bukur. Agimi vjen herët në atë vend, bashkë me lëvizjet e pandalshme të njerëzve, rreth orëve të para të mëngjesit.
Eshtë ora katër, ata me foshnjat dhe fëmijët i sheh të bujtin pranë pyllit me pisha dhe buzë detit. Një mënyrë e mirë kjo për të "vjedhur" freskun e agimit apo për t'iu shmangur vapës. Por dita lind e qetë. Eshtë një nga ato ditë kur të gjithë zilepsen dhe i nënshtrohen pavetëdije diellit e detit. Pasditja, më zhurmuese, argëtuese. Me të drejtë mund të quhet një "amvisë" e mirë. Menuja: Shëtitje buzë detit, një kafe nëpër lokale dhe restorante luksoze, argëtim në disko a pub dhe një rrugëtim të këndshëm nëpër shekuj e historitë që mbart Kalaja madhështore me rrënjë të ngulitura në det. Shkëmbinjtë mbi të cilët ngrihen lart muret dhe bedenet e saj, mijëravjeçarë të shpëlarë nga valët e detit, dëshmojnë se aty kanë jetuar paraardhësit tanë, ilirët. Ndonjëherë dhe Zoti i detit, Iliri, zemërohet, zemërohet aq shumë sa i ngjit tallazet dhe i përplas pas bedenave të Kalasë, duke lënë të kuptohet se sa pas dore është lënë kjo kështjellë. Flitet për Kalanë e Ulqinit, një nga më të vjetrat në Mal të Zi, e cila daton qysh prej rreth 2500 vjetëve.

Kalaja që të bën të qash

"Eshtë një vend monumentar, i bukur, ku çdo gur apo pëllëmbë e kësaj Kalaje flet për një kulturë të bujshme të këtij vendi", shprehet Ismet Karamanaga, kryetar i shoqatës Miqtë e Kalasë. Ai më mirë se kushdo tjetër e di se ç'do të thotë të qash për gurët. Vetë ka nisur të qajë prej kohësh, aq sa tashmë ka formuar dhe drejton shoqatën Miqtë e Kalasë, për të mbrojtur, ruajtur dhe rikonstruktuar këtë monument kulture të klasit të parë. "Ne jemi shqiptarë. Kemi ruajtur gjatë shekujve identitetin, kulturën, gjuhën tonë, madje në kushte shumë më të vështira se Shqipëria. Duke ditur se Kalaja e Ulqinit ka kaluar nga njëra dorë në tjetrën, jemi munduar të japim ndihmën tonë për këtë monument", tregon ai. Kjo Kala, që nga viti 1979, kur në Ulqin ra një tërmet shumë i fortë, nuk ka mundur më të ngrejë krye. "Jo vetëm ne si shoqatë, por edhe banorët e këtij vendi, jemi munduar që pas rënies së tërmetit në '79 të riparojmë pasojat e mëdha dhe dëmtimet e bëra në këtë monument. Shteti malazez i asaj kohe, Jugosllavia, nuk i ka kushtuar vëmendjen e posaçme Kalasë sonë ashtu sikurse qyteteve të tjera të ngritura në bregun e Adriatikut", shton më tej Karamanaga.

Turizmi në Ulqin

Që pas rënies së tërmetit në '79, Kalaja e Ulqinit është e banuar nga afro 500 familje. "Ne jemi njerëz të lidhur emotivisht me Kalanë tonë, -tregon Ismet Karamanaga,- duke shtuar se portat e kësaj kalaje kanë qenë gjithnjë të hapura gjatë gjithë historisë". Në vitet '90 në këtë kala kanë jetuar afro 70 mijë refugjatë kosovarë, ndërsa sot ata i gjen buzë detit Adriatik, pranë rrënjëve të kësaj kalaje, si turist dhe mysafir në Ulqin. Por tani nuk ka më kohë të artë për turizëm në atë vend, ai ndodhet shumë vite larg, prapa. "Ne nuk jemi të kënaqur me turizmin që kemi, niveli i tij nuk është më ai i dikurshmi, që niste e përfundonte me gjashtë muaj. Sot janë vetëm 15 ditë. Tani turizmit i mungojnë punëtorët e tij, atë sot e drejtojnë politikanët", tregon Karamanaga.

Ulqini qyteti i Servantesit

Piratët ulqinakë kanë pasur marrëdhënie të ngushta me piratët algjerianë dhe nga këto vende shpeshherë janë kthyer me rob lufte, zezakë, të cilët i kanë shitur në Sheshin e Skllavëve ose Pazarin e Qytetit, siç e kanë quajtur kalalinjtë. Sot në Ulqin ka ende familje zezake, të cilat e kanë prejardhjen nga ajo periudhë. Piratët ulqinakë pas luftës së 1507 kanë sjellë në Ulqin edhe shkrimtarin e famshëm spanjoll Miguel de Servantesin, i cili ka jetuar si rob lufte për pesë vjet në këtë Kala, por ai kurrë nuk e ka pranuar se ka qenë atje. "Ne e dimë që shkrimtari ka jetuar këtu, pasi po të krahasojmë emrin e Ulqinit të asaj kohe Olcinium me atë të dashnores së Don Kishotit, Dolçinejën, kjo kalaleshë e bukur ka qenë inspirim për personazhin e romanit të Servantesit", tregon ai.

Kur u ngrit Kalaja

Sipas Plinit (të vjetër) në shekullin V p.e.r. themelohet Kalaja me emrin Olcinium. Muret e vjetër "qiklope" në hyrje dëshmojnë për vjetërsinë disa mijëravjeçare të saj. "Secila pëllëmbë e kësaj hapësire flet për një të kaluar të famshme, për një histori të bujshme të këtij vendbanimi", tregon Karamanaga. Ndërsa shumë gërmadha arkeologjike flasin për këtë kështjellë si për një vendbanim me civilizim të lartë, me një portë dhe me një flotë të famshme, e cila e ka lidhur Ulqinin me botën e njohur antike.

----------------------------------------------------------------------- ----------------------------------------------------------

Panairi i Librit, stacioni i dashur i pushuesve

Libri ishte një nga miqtë më të mirë për pushuesit e këtyre ditëve në Ulqin. Ndryshe nga vitet e tjera, organizatorët e kanë çelur edicionin e V të Panairit të Librit në kalanë e qytetit, në sheshin para Kullës së Balshajve, simbol i qëndresës dhe kulturës shekullore të ulqinakëve. Kurse të dielën stendat e Librit "Ulqini 2005" kanë zbritur në shëtitoren e plazhit të vogël. Vëmendja e pushuesve për librin tërhiqej zakonisht pasditeve vonë, kur dielli kishte rënë dhe plazhi ishte mbyllur. Pjesëmarrja e gjerë e botuesve nga Shqipëria, Kosova, Mali i Zi, Maqedonia, Bosnje-Hercegovina dhe Kroacia të linin përshtypje të këndshme. Mbi 5000 tituj librash kishin "pushtuar" këto ditë gurët e kalasë së Ulqinit. "Përshtypjet e mia janë të shumta, sepse është hera e parë që unë vij në këtë qytet shumë të bukur dhe ndodhem me rastin e një panairi libri. Këtu ka njerëz mikpritës. Kjo është përshtypja ime me fortë. Pjesëmarrja e mirë e botuesve shqiptarë në këtë panair ka ngjallur interes edhe tek vendasit, edhe pushuesit në këtë vend", shprehet shkrimtari Fatos Kongoli, i cili ishte një nga të ftuarit e veçantë të ditëve të panairit, së bashku me shkrimtarët Ali Podrimja nga Kosova, Zuvdi Hoxhiq dhe Sreten Asanoviqi nga Mali i Zi. Kjo e ka rritur së tepërmi rëndësinë dhe interesimin për këtë veprimtari kulturore. Gjatë mbrëmjeve të panairit, me shkrimtarët e ftuar organizohen takime, diskutime vlerësime rreth krijimeve të tyre, si dhe konferenca për shtyp. Në kuadrin e Panairit të Librit, veç takimeve me shkrimtarë, përurimeve të librave të rinj, konferencave për shtyp etj., që janë realizuar deri tani, është parashikuar në mbyllje edhe organizimi nga "Art Klubi" i Ulqinit i ditëve të poezisë shqipe, ose siç quhet ndryshe "Kalimero Poetike", ku të ftuarit e radhës do të jenë shkrimtarët Vath Koreshi dhe Mehmet Kraja.

Presidenti Moisiu në Ulqin

Të premten dhe të shtunën ndodhej në Ulqin edhe presidenti i Shqipërisë, Alfred Moisiu, së bashku me presidentin malazez, Filip Vujanoviç. Ata kanë bërë çeljen e Panairit të V të Librit Shqip "Ulqin 2005" dhe kanë shëtitur të shtunën në bregdetin e Adriatikut deri në derdhjen e lumit Buna.

Kulla e Balshajve në gjendje kritike
Kalaja e Ulqinit, synimi UNESKO!

Kalaja e Ulqinit nuk është restauruar si ajo e Budvës apo e Kotorit. Në gjendje mjaft kritike ndodhet Kulla e Balshajve, prandaj shoqata Miqtë e Kalasë ka nisur prej kohësh të punojë për hyrjen e Kalasë nën mbrojtjen e UNESKO-së. "Kemi shpresë për futjen e kalasë sonë në UNESKO, të cilën kemi menduar ta prezantojmë me të famshmin Ismail Kadare, si prezantues i denjë i kulturës shqiptare", tregon kryetari i kësaj shoqate, Ismet Karamanaga. Ndërhyrjet në Kalanë e Ulqinit janë të domosdoshme, pasi të gjitha shtëpitë që janë ndërtuar në atë vend duhet të rikonstruktohen. Gjithashtu sipas tij, shkatërrimi i saj ka ardhur dhe nga moskujdesja e njerëzve që jetojnë në të. "Përveç tërmetit rrezikun e sjellin edhe qytetarët, pasi dihet se ne si shqiptarë nuk i respektojmë mirë ligjet për mbrojtjen e Monumenteve të Kulturës", shton ai. Por ende nuk është koha e duhur që ky vend të hyjë në UNESKO, pasi sipas Karamanagës, mungojnë harta, plane e rrugëve, investime të mëtejshme të kalasë për të bërë një broshurë të madhe e një dosje për të. Gjithashtu, nuk është punuar jo vetëm me muzeun e Balshajve, por edhe me komplekset në përgjithësi.

Ульцинь

Тер& #1088;итория:

Ульцинь (от серб. Ульцинь, алб. Ulqin или Ulqini , итал. Dulcigno ) – город и муниципалиm 0;ет на побережье Адриатичесl 2;ого моря в Черногории. Точные координаты 41.92° N 19.20° E . Площадь муниципалиm 0;ета 225 кв. км. Плотность населения 79,6 человек на кв. км. Численностn 0; населения по данным переписи 2003 года составляет 10 828 человек (муниципали 90;ета 20 290 человек). Ульцинь - самый южный муниципалиm 0;ет Черногории. Ульцинь является единственнm 9;м муниципалиm 0;етом в котором большинствl 6; жителей албанцы. По этническим группам жителей можно разделить следующим образом:

* Албанцы (89.14%)
* Черногорцы (6.93%)
* Сербы (3.44%)
* Мусульмане других национальнl 6;стей (1.36%)
* Боснийцы (1.46%)
* Вероисповеk 6;ание:
* Мусульмане (89%)
* Христиане и др. (11%)

Большая часть Ульциня заселена людьми еще со времен бронзового века. Иллирианскl 0;е гробницы, найденные в деревне Цогаж (Zogaj) недалеко от Ульцинь, датируются временами бронзового века. Ульцинь основан в 5 веке до нашей эры греческими колонистамl 0; из Колхиды. Об этих колонистах упоминает в поэмах 3-го века до нашей эры Апполон Родоский. Коренное население под руководствl 6;м греков использоваl 3;ось для возведения стен вокруг города (стены Циклопа или лат. Olcinium или Ulcinium). В средние века здесь терпели крушения корабли Сарацинов перевозившl 0;е рабов, выжившие рабы – африканцы оседали в этих местах, интегрируяl 9;ь в население города. До средних веков Ульцинь известен, как пиратская столица Адриатичесl 2;ого моря. До вторжения оттоман (146 Ульцинь успел побывать под властью римлян, византийцеk 4;, болгар, сербов и входил в состав республики Венеция. До начала 19 века Ульцинь становится муниципалиm 0;етом в составе санджака Румели. После 1878 года Ульцинь входит в состав Черногории.

Добраться до Ульцинь можно только по Адриатичесl 2;ому шоссе. Если вы хотите попасть в глубь страны вам также необходимо ехать по Адриатичесl 2;ому шоссе до Будвы. Ближайшие аэропорты находятся в Тивате и Подгорице (70 км). Из этих аэропортов до города можно добраться на автобусе, маршрутном такси или на арендованнl 6;м автомобиле или мотоцикле. Мотоцикл более удобен для передвиженl 0;я по прибрежным городам (многочисле 85;ный транспорт и узкие дороги являются причинами пробок).

Само ;е знаменитое место в Ульцинь – Большой пляж (Velika Plaža), который имеет протяженноl 9;ть 12 км. Этот пляж относится к самым большим песочным пляжам Черногории. Второе место по популярносm 0;и занимает Малый пляж ("Little Beach"). Малый пляж расположилl 9;я в центре города в мелководноl 1; бухте его протяженноl 9;ть 650 метров. "The Korzo", как его называют местные жители, небольшая в ширину полоска вдоль моря. Это место где сосредоточk 7;на ночная жизнь города. Многие уверяют, что Корзо это место где отдыхают и развлекаютl 9;я самые красивые девушки Юго-Восточн 86;й Европы. Надо отметить, что это не все пляжи Ульцинь есть еще целый ряд небольших и малоизвестl 5;ых пляжей на которых можно неплохо отдохнуть. Береговая линия Ульциня составляет 32,7 км длиной, простираясn 0; от мыса Старый Ульцинь до впадения реки Бояна в Адриатичесl 2;ое море

Старая часть города располагаеm 0;ся на вершине горы. Старый город представляk 7;т собой хорошо сохранившуn 2;ся крепость, построеннуn 2; в средние века. Сейчас сюда приезжают и приходят туристы не только чтобы почувствовk 2;ть быт и обычаи тех времен, но и насладитьсn 3; головокружl 0;тельным видом побережья.

И нтересным местом в Ульцинь считают Ада Бояна ( Ada Bojana ). Ada Bojana это остров в дельте реки Bojana . Остров образовалсn 3; не без участия человека, т.е. в этом месте в свое время утонул корабль, а за долгие годы вода принесла сюда большое количество песка, так и получился остров. Сама река является пограничноl 1; рекой между Черногориеl 1; и Албанией. Остров имеет вид треугольниl 2;а и его территория составляет 4,8 кв. км. Помимо пляжа длиной около 3 км . здесь можно найти уютные кафе предлагающl 0;е только, что пойманную рыбу. Ada Bojana очень популярен среди туристов из Западной Европы.

Люди , увлекающиеl 9;я природой и особенно птицами выделяют Ульцинь, как место в котором насчитываеm 0;ся несколько сотен видов птиц. Озеро Š a š ko и пруды Ульцинь основные места проживания и миграции птиц.

Здесь растут такие деревья, как дуб, хвойные деревья, сосна, лавр, розмарин, пальма, агава, кипарис и т.д.

Фауна богата такими представитk 7;лями, как лиса, волк, заяц, шакал, кабан и т.д.

Акватори ;я Ульцинь богата рыбой. Раньше в этих местах водилась в больших количестваm 3; сардина, сейчас арбун, сурмулет, окунь и т.д. В небольших количестваm 3; крабы, устрицы, каракатица и т.д.
Климат:

Климат в Ульцинь мягкий. Средняя температурk 2; воздуха летом 27 °C , зимой 10°C . Летом солнечный день длится не менее 10 часов. Дожди летом явление редкое (порядка 3-5 раз в месяц), зимой насчитываеm 0;ся до 15 дождливых дней. Летом выпадает до 30 мм на кв. см., зимой до 200 мм на кв.см. Температурk 2; воды летом 23- 24°C , зимой 12- 14 °C .

Уникальный климат сделал свой вклад в формированl 0;е вегетативнm 9;х зон. До 300 метров вечнозеленk 2;я зона, до 500 метров смешанная, высокогорнk 2;я выше 500 метров . В этих зонах можно выращивать большое разнообразl 0;е растений. В первой зоне выращивают оливы, фиги, апельсины, лимоны, миндаль, киви и японские яблоки. Во второй каштаны, гранаты, тутовое дерево, виноград и т.д., в третьей кукурузу, табак, персики, абрикосы и т.д.
Отели: Пляжи: Ульцинская Ривьера славится своими песчаными пляжами протяжённоl 9;тью около 24 км, причём в здешнем песке содержится много солей и йода, что придаёт ему целебные свойства. Самый известный — Большой пляж, который протянулся на 13 км. В центре города на берегу мелководноl 1; бухты находится Малый пляж длиной 650 м.
Особеннос&# 1090;и:

Гурманы несомненно найдут здесь интересные места. Очень советуем вам посетить на Аде Бояна рыбные ресторанчиl 2;и “Kosuta Barakuda”, “San Marino” и “Misko”.

В качестве напитков советуем попробоватn 0; местный бренди и вина “Procordem” или “Vranac”. К вину хорошо подойдут местные сорта сыра. При приготовлеl 5;ии блюд местной кухни активно используютl 9;я различные виды мяса (оленина, говядина, баранина и т.д.) и рыбы. В качестве гарнира к мясным и рыбным блюдам предлагаютl 9;я капуста, рис, картофель, различные овощи.

"Japrak" – одно из блюд местной кухни очень похоже на сармас при приготовлеl 5;ии которого используютl 9;я листья капусты “rastan”.

Так, как основа кухни это мясные блюда, то порой заказанное блюдо в ресторане приходится ждать минут 40. Все это время уйдет на приготовлеl 5;ие вашего заказа.

Пере кусить можно в небольших магазинчикk 2;х-кафе, называемых “burek”. В этих заведениях вам предложат нечто похожее на шаурму, т.е. мясо в тонком листе хлеба с различными добавками (сыры, зелень и т.д.).

Город, как и многие другие города, имеет свою легенду. Ульцинь многие века был пристанищеl 4; для пиратов. С 14-го века сюда потянулись пираты с Мальты, Туниса и Алжира. Местные пираты, наводили ужас на всех кто плавал по этим морям. Поэтому не удивительнl 6;, что городская легенда тоже о пирате. Лико Цена ( Liko Cena ) был один из влиятельныm 3; пиратских главарей. Каждый день он вместе со своей командой атаковал торговые корабли. И вот в один прекрасный день он потопил корабль с паломникамl 0;, следовавшиl 4;и в Мекку. После этого трагическоk 5;о случая турецкий султан приказал найти капитана и пленить его. За его голову была назначена большая награда. В тоже время на море разбойничаl 3; другой известный пират Ламбро ( Lambro или Aralampija ). Ламбро был родом из Греции и очень хорошо знал эти моря. Довольно таки за короткий срок Ламбро превратилсn 3; в известного капитана пиратов и личного врага султана, за его голову назначили также награду. Время шло, но султан не смог получить голову ни Ламбро, ни Лико. Тогда он пошел на уловку предложив Лико убить Ламбро и в награду получить помилованиk 7;. Лико согласился и выполнил указание султана. Помимо свободы султан даровал пирату звание капитана. Эта легенда передается из поколения в поколение и рассказываk 7;т о том, что любой бандит может стать капитаном!
И&# 1085;тересные факты

* Роман Абрамович собирается приобрести 13 км прибрежной зоны в районе города Ульцинь. Отменим, что средняя цена за кв. метр пляжа составляет в среднем 500 евро!
* Песок на пляже содержит различные соли и йод.
* Звонок из России - 8-10-381-86-номер телефона
* Великий испанский писатель Мигель Сервантес, которого оттоманы держали в городе заложником взял за образ Дульсинеи (Дон Кихот) одну девушку из Ульцинь.
* Ульцинь – рай для нудистов. Здесь помимо пляжей для нудистов функционирm 1;ют отели для нудистов.

Ра звлечения: Экскурсии: Уникальное Шацкое озеро, Палата Венеция, Старый город, дворцы Балшича и многое другое. Славится на все побережье экзотическl 0;й Восточный базар, который с удовольствl 0;ем посещают и местные жители, и туристы.

Ульцинь - о курорте

Уль& #1094;инь - самый южный город и один из самых древних городов Черногории. История Ульциня, в которой тесно переплетенm 9; традиции Востока и Запада, насчитываеm 0; более 2000 лет. Помимо того, Ульцинь и Ульциньскаn 3; Ривьера славятся уникальнымl 0; природными лечебными факторами.

К лиматическl 0;е факторы
- На Ульциньскоl 1; Ривьере в апреле- мае, сентябре-ок 90;ябре-ноябре устанавливk 2;ется постоянная &